Zanim podziel\u0119 si\u0119 zebranymi informacjami dotycz\u0105cymi konsumpcji ryb w Polsce, chcia\u0142abym przy okazji tego artyku\u0142u, rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na sytuacj\u0119 dotycz\u0105ca rynku rybnego tak\u017ce na \u015bwiecie. Zatem zastosuj\u0119 si\u0119 do zasady od og\u00f3\u0142u, za kt\u00f3ry uznam rynek globalny, do szczeg\u00f3\u0142u, jakim w tym przypadku b\u0119dzie rynek lokalny, czyli Polski.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z informacjami opublikowanymi w Raporcie zatytu\u0142owanym The State of World Fisheries and Aquaculture 2020<\/em>, przeprowadzonego przez Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), szacuje si\u0119, \u017ce globalna produkcja ryb w 2018 roku osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom oko\u0142o 179 mln ton, z czego 156 milion\u00f3w ton zosta\u0142o wykorzystanych do spo\u017cycia przez ludzi, co odpowiada szacowanej rocznej poda\u017cy wynosz\u0105cej 20,5 kg na mieszka\u0144ca. Pozosta\u0142e 22 miliony ton przeznaczono do cel\u00f3w innych ni\u017c \u017cywno\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie do produkcji m\u0105czki rybnej i oleju rybnego. Akwakultura stanowi\u0142a 46% ca\u0142kowitej produkcji ryb, a 52% ryb jej pochodzenia zosta\u0142o przeznaczonych do spo\u017cycia przez ludzi. Chiny pozostaj\u0105 g\u0142\u00f3wnym producentem ryb, odpowiadaj\u0105c za 35 procent \u015bwiatowej produkcji ryb w 2018 roku. Z wy\u0142\u0105czeniem Chin, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji w 2018 roku pochodzi\u0142a z Azji (34 procent), a nast\u0119pnie z obu Ameryk (14 procent) i Europy (10 procent), Afryce (7 proc.) I Oceanii (1 proc.). Ca\u0142kowita produkcja ryb odnotowa\u0142a znaczny wzrost na wszystkich kontynentach w ci\u0105gu ostatnich kilku dziesi\u0119cioleci, z wyj\u0105tkiem Europy (ze stopniowym spadkiem od ko\u0144ca lat 80., ale nieznacznie o\u017cywi\u0142a si\u0119 w ci\u0105gu ostatnich kilku lat) i obu Ameryk (z kilkoma wzrostami i spadkami od szczytu do po\u0142owy lat 90., g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na wahania po\u0142ow\u00f3w sardeli), podczas gdy w ci\u0105gu ostatnich 20 lat w Afryce i Azji zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 prawie dwukrotnie.<\/p>\n\n\n\n W latach 2010-2018 w Europie po\u0142\u00f3w ryb prezentowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n Globalne spo\u017cycie ryb wzrasta\u0142o w \u015brednim rocznym tempie o 3,1 procent od 1961 do 2017 roku, prawie dwukrotnie wi\u0119kszym ni\u017c roczny wzrost populacji \u015bwiata (1,6 procent) w tym samym okresie i wy\u017cszym ni\u017c w przypadku wszystkich innych pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych bia\u0142ko zwierz\u0119ce (mi\u0119so, nabia\u0142, mleko itp.), kt\u00f3re ros\u0142y o 2,1 proc. rocznie. Spo\u017cycie ryb na mieszka\u0144ca wzros\u0142o z 9,0 kg (ekwiwalent \u017cywej wagi) w 1961 r. do 20,5 kg w 2018 r., wzrost na poziomie oko\u0142o 1,5% rocznie. <\/p>\n\n\n\n Poziom spo\u017cycia ryb w podziale na kraje rozwini\u0119te, rozwijaj\u0105ce si\u0119 oraz najs\u0142abiej rozwini\u0119te.<\/p>\n\n\n\n W 2017 roku spo\u017cywanie ryb stanowi\u0142o 17 procent spo\u017cywanych bia\u0142ek zwierz\u0119cych na \u015bwiecie oraz 7 procent wszystkich spo\u017cywanych bia\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n Jak ju\u017c pisa\u0142am wcze\u015bniej \u2013 w 2018 roku oko\u0142o 88 procent (156 milion\u00f3w ton) \u015bwiatowej produkcji ryb zosta\u0142o wykorzystane do bezpo\u015bredniego spo\u017cycia przez ludzi. Pozosta\u0142e 12 procent (22 miliony ton) wykorzystano do cel\u00f3w nie\u017cywno\u015bciowych, z czego 82 procent (czyli 18 milion\u00f3w ton) wykorzystano do produkcji m\u0105czki rybnej i oleju rybnego.<\/p>\n\n\n\n Ryby \u017cywe – \u015bwie\u017ce lub sch\u0142odzone s\u0105 najbardziej preferowan\u0105 form\u0105 ryb i stanowi\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rynku, bo a\u017c 44% z nich wykorzystywanych jest do bezpo\u015bredniego spo\u017cycia przez ludzi. Nast\u0119pnie pojawi\u0142y si\u0119 ryby mro\u017cone, osi\u0105gaj\u0105c poziom 35%, konserwowane stanowi\u0105ce 11% i peklowane w 10%. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce mro\u017cenie jest g\u0142\u00f3wn\u0105 metod\u0105 konserwowania ryb do cel\u00f3w spo\u017cywczych, stanowi\u0105c 62% wszystkich przetworzonych ryb przeznaczonych do spo\u017cycia przez ludzi (tj. z wy\u0142\u0105czeniem ryb \u017cywych, \u015bwie\u017cych lub sch\u0142odzonych).<\/p>\n\n\n\n W latach 1961\u20132017 \u015brednie roczne tempo ca\u0142kowitego spo\u017cycia ryb r\u00f3wnie\u017c przewy\u017cszy\u0142o tempo wzrostu wszystkich innych bia\u0142ek zwierz\u0119cych (mi\u0119sa, jaj, mleka itp.), kt\u00f3rych spo\u017cycie wzros\u0142o \u015brednio o 2,1 procent rocznie oraz ca\u0142ego mi\u0119sa l\u0105dowego \u0142\u0105cznie (2,7% rocznie), a nawet wed\u0142ug poszczeg\u00f3lnych grup (wo\u0142owina, baranina i kozina, wieprzowina), z godnym uwagi wyj\u0105tkiem drobiu, kt\u00f3rego wzrost wyni\u00f3s\u0142 4,7% rocznie. W przeliczeniu na mieszka\u0144ca spo\u017cycie ryb wzros\u0142o z 9,0 kg (ekwiwalent \u017cywej wagi) w 1961 r. Do 20,3 kg w 2017 r., \u015brednio o oko\u0142o 1,5% rocznie, podczas gdy \u0142\u0105czne spo\u017cycie mi\u0119sa ros\u0142o o 1,1% rocznie w tym samym okresie. Wst\u0119pne szacunki spo\u017cycia ryb na mieszka\u0144ca w 2018 roku kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 obecnie na poziomie 20,5 kg. Do wzrostu konsumpcji przyczyni\u0142 si\u0119 nie tylko wzrost produkcji, ale tak\u017ce po\u0142\u0105czenie wielu innych czynnik\u00f3w. Obejmuj\u0105 one:<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142y raport do przeczytania tutaj<\/a>.<\/sup><\/p>\n\n\n\n Najpopularniejszymi rybami i produktami rybnymi w 2018 r. konsumowanymi na osob\u0119 w kg na rok, wed\u0142ug bada\u0144 Eurostatu by\u0142y:<\/p>\n\n\n\n * Surimi jest wytwarzane z dziko \u017cyj\u0105cych gatunk\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie mintaja, b\u0142\u0119kitka, bu\u0142awika b\u0142\u0119kitnego i morszczuka pacyficznego). Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce pozorn\u0105 konsumpcj\u0119 surimi oblicza si\u0119 jako importminusexport, poniewa\u017c nie ma statystyk odnosz\u0105cych si\u0119 konkretnie do produkcji surimi ani szacowania udzia\u0142u po\u0142ow\u00f3w tego gatunku wykorzystanego do jej produkcji. W rzeczywisto\u015bci bilans dostaw jest podzielony na gatunki, a obliczenie go na surimie mog\u0142oby spowodowa\u0107 podw\u00f3jne liczenie.<\/sup><\/p>\n\n\n\n ** Ca\u0142y raport The EU Fish Market 2020 Edition<\/em> dost\u0119pny jest na stronie European Market Observatory for Fisheries and Aquaculture Products.<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n Badania Czapi\u0144ski i Panek prowadzone w latach 2000-2015 Diagnoza Spo\u0142eczna 2015 Warunki i Jako\u015b\u0107 \u017bycia Polak\u00f3w<\/em>, jasno potwierdzaj\u0105 globalne trendy zwi\u0105zane z konsumpcj\u0105 ryb i produkt\u00f3w rybnych. Z przeprowadzonej Diagnozy wynika, \u017ce na prze\u0142omie marca-czerwca 2015 toku a\u017c 15 procent polskich gospodarstw domowych nie mog\u0142o pozwoli\u0107 sobie na przestrzeni ostatniego roku na zakup ryb i przetwor\u00f3w rybnych ze wzgl\u0119d\u00f3w finansowych. W tym samym czasie 11 procent gospodarstw nie by\u0142o sta\u0107 na u\u017cywki (w tym kawa, herbata, papierosy i alkohol) oraz wyroby cukiernicze (s\u0142odycze i czekolada). Brak \u015brodk\u00f3w na zakup mi\u0119sa i drobiu oraz przetwor\u00f3w mi\u0119snych i drobiowych dotyczy\u0142 8 procent gospodarstw.<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142a diagnoza dost\u0119pna w tym<\/a> miejscu. <\/sup><\/p>\n\n\n\n Jeden z wniosk\u00f3w zawarty w raporcie BANKU BG\u017b BNP PARIBAS dotycz\u0105cy Zmian Preferencji Polak\u00f3w w Zakresie Konsumpcji \u017bywno\u015bci z 2015 roku, m\u00f3wi, \u017ce bogacenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, jest jednym z kluczowych czynnik\u00f3w zmian w zachowanych konsumpcyjnych oraz \u017ce znacz\u0105cego wzrostu konsumpcji, w najbli\u017cszych 5 latach od opublikowania badania, nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 w grupie produkt\u00f3w: mi\u0119sa, w\u0119dlin wysokogatunkowych, ryb, czekolad oraz makaronu.<\/p>\n\n\n\n Raport Bran\u017cowy BO\u015a Banku z lipca 2019 przedstawia krajowy rynek ryb i przetwor\u00f3w rybnych jako stabilny, w kt\u00f3rym \u015brednie roczne spo\u017cycie ryb i przetwor\u00f3w rybnych na mieszka\u0144ca waha si\u0119 mi\u0119dzy 12-13 kg. Nietypowym by\u0142 rok 2008, w kt\u00f3rym to na polskie sto\u0142y trafi\u0142a sprowadzana z Chin panga, dzi\u0119ki kt\u00f3rej spo\u017cycie roczne na mieszka\u0144ca Polski osi\u0105gn\u0119\u0142o poziom 14 kg. Ten sam raport, cho\u0107 4 lata m\u0142odszy od wspomnianego wy\u017cej raportu banku BG\u017b BNP PARIBAS, utrzymuje, \u017ce g\u0142\u00f3wnym powodem nadal niskiej w por\u00f3wnaniu z innymi krajami Europy i \u015bwiata, konsumpcji w Polsce ryb i przetwor\u00f3w rybnych jest wy\u017csza cena mi\u0119sa ryb i przetwor\u00f3w rybnych w por\u00f3wnaniu z tradycyjnymi rodzajami mi\u0119sa, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z mi\u0119sem drobiowym. Konsumpcja ryb na \u015bwiecie wynosi \u015brednio 20 kg rocznie na osob\u0119 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105 oraz 25 kg rocznie na osob\u0119 w Europie. Z danych jasno wynika, \u017ce Polacy zjadaj\u0105 \u015brednio o 50 procent mniej ryb i produkt\u00f3w rybnych ni\u017c inni mieszka\u0144cy Europy. Do narodowo\u015bci spo\u017cywaj\u0105cych najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 ryb nale\u017c\u0105 Hiszpanie, kt\u00f3rych spo\u017cycie plasuje si\u0119 na poziomie 46 kg rocznie na osob\u0119 oraz Portugalczycy, kt\u00f3rzy konsumuj\u0105 a\u017c 57 kg ryb i produkt\u00f3w rybnych rocznie na osob\u0119. Do kraj\u00f3w europejskich, w kt\u00f3rych spo\u017cycie ryb i produkt\u00f3w rybnych jest najni\u017csze, bo wynosz\u0105ce raptem 5-7 kg rocznie na osob\u0119 nale\u017c\u0105 W\u0119gry, Rumunia i Bu\u0142garia.<\/p>\n\n\n\n Raport w ca\u0142o\u015bci do przeczytania tutaj<\/a>.<\/sup><\/p>\n\n\n\n Dla por\u00f3wnania warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w 2018 roku statystyczny Polak zjad\u0142 oko\u0142o 27 kg drobiu i 40 kg wieprzowiny (tzw. spo\u017cycie bilansowe), a Polska nale\u017cy do kraj\u00f3w o najwi\u0119kszym spo\u017cyciu drobiu w Unii Europejskiej. Spo\u015br\u00f3d mi\u0119sa drobiowego Polacy najcz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 mi\u0119so kurczak\u00f3w. Mi\u0119sa g\u0119sie, kacze i indycze s\u0105 w Polsce spo\u017cywane na poziomie 2,64 kg na osob\u0119\u0328 \u2013 dane z 2018 roku. Jest to jednak a\u017c o 37,5% wi\u0119cej ni\u017c\u0307 w 2014 roku. Wo\u0142owina natomiast konsumowana jest w Polsce na poziomie 3,2 kg rocznie na osob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Popularno\u015b\u0107 mi\u0119sa drobiowego, jest tak\u017ce zwi\u0105zana z jego niska cen\u0105. A niski popyt na wo\u0142owin\u0119, tym samym, zwi\u0105zany jest z jej do\u015b\u0107 wysok\u0105, jak na polskie mo\u017cliwo\u015bci gospodarstw domowych, cen\u0105. Dlatego te\u017c znacz\u0105ca ilo\u015b\u0107 wo\u0142owiny polskiej produkcji przeznaczona jest na eksport. W por\u00f3wnaniu, \u015brednie spo\u017cycie tego mi\u0119sa w Unii Europejskiej to 11 kg rocznie na osob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug danych Komisji Europejskiej, w 2018 roku spo\u017cycie mi\u0119sa drobiowego w ca\u0142ej Unii wynios\u0142o 24,8 kg w przeliczeniu na jednego mieszka\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Biuro Analiz i Strategii Mi\u0119dzynarodowych PKO BP, w lipcu 2020 roku opublikowa\u0142o raport: Wp\u0142yw \u015awiatowej Pandemii Koronowirusa Na Bran\u017c\u0119 Mi\u0119sn\u0105<\/em>, z kt\u00f3rego dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017cna, \u017ce w 2020 r. konsumpcja mi\u0119sa w gospodarstwach domowych, w wyniku pandemii Koronowirusa i wprowadzonych ogranicze\u0144 funkcjonowania wi\u0119kszo\u015bci bar\u00f3w, hoteli i restauracji wzros\u0142a, a przychody ze sprzeda\u017cy zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 w 2020 r. o 9,7% do 10,0 mld EUR. Natomiast na lata 2020-2023 prognozowany jest wzrost rynku w tempie 1,0% rocznie (CAGR 2020-2023) do 10,3 mld EUR w 2023 r. Aktualnie najwi\u0119kszy udzia\u0142 w rynku ma segment mi\u0119sa \u015bwie\u017cego, kt\u00f3rego sprzeda\u017c w 2019 r. w Polsce wynios\u0142a 5,8 mld EUR, stanowi\u0105c 63,5% ca\u0142kowitej sprzeda\u017cy bran\u017cy. W 2019 r. przeci\u0119tna konsumpcja mi\u0119sa na osob\u0119 w Polsce wynios\u0142a 52,2 kg, a do 2023 r. prognozowany jest wzrost tej warto\u015bci do 58,0 kg. W 2019 r. konsumpcja zar\u00f3wno mi\u0119sa \u015bwie\u017cego, jak i przetworzonego oraz w\u0119dlin wynios\u0142a po 26,1 kg. Od 2020 r. prognozowana jest zmiana trendu w spo\u017cyciu mi\u0119sa przez Polak\u00f3w \u2013 Polacy b\u0119d\u0105 kupowali wi\u0119cej mi\u0119sa \u015bwie\u017cego ni\u017c przetworzonego.<\/p>\n\n\n\n Raport w ca\u0142o\u015bci dost\u0119pny jest tutaj.<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\nKonsumpcja ryb w Polsce<\/h2>\n\n\n\n